Boekenonderzoek belastingdienst en het wanneer en waarom

Boekenonderzoek belastingdienst

Het boekenonderzoek van de belastingdienst. Eigenlijk krijgt iedere ondernemer er wel eens mee te maken. En niet zo gek, als een bedrijf eenmaal staat is de belastingdienst nu eenmaal nieuwsgierig naar de gang van zaken binnen het bedrijf en dan natuurlijk met name naar de belastingaangiften en administratie.

Wat is een boekenonderzoek door de belastingdienst?

Een boekenonderzoek door de belastingdienst is de controle van de belastingaangiften en administratie van een organisatie. Het onderzoek is gericht op een bepaalde periode of om specifieke onderdelen van de administratie en aangiften.

Wanneer vindt een boekenonderzoek plaats?

Het onderzoek kan plaatsvinden als daar aanleiding voor is. Bijvoorbeeld als de belastingdienst getipt is of als een bepaalde branche opvalt. In het verleden zijn dit bijvoorbeeld telefoonwinkels geweest, maar ook tandartspraktijken.

Krijg je een aankondiging?

Je krijgt altijd een aankondiging als de belastingdienst voornemens is om een boekenonderzoek te doen. Eigenlijk zal het boekenonderzoek nooit via een steekproef plaatsvinden. Als je de aankondiging eenmaal hebt ontvangen kun je ervan uitgaan dat deze binnen afzienbare tijd zal plaatsvinden.

Waarom vindt een boekenonderzoek plaats?

Het was gebruikelijk om eens in de vijf jaar een boekenonderzoek te doen. Althans, dit was het streven van de belastingdienst. Dit werd eigenlijk nooit gehaald en daarom kiest de belastingdienst er nu voor om slechts een boekenonderzoek in te stellen als ze daar een reden voor hebben. Deze kan zo zijn als:

  • er sterk afwijkende cijfers ten opzichte van een voorgaande periode zijn
  • de belastingdienst (anoniem) getipt is
  • een branche gericht onderzoek plaatsvindt
  • een bedrijf in de media is geweest

Wat is de duur van een boekenonderzoek van de belastingdienst?

Het is lastig om aan te geven wat de duur van het boekenonderzoek is. Wel geldt het evenredigheidsbeginsel. Dit houdt in dat het onderzoek en de tijd die het in beslag neemt in verhouding moet staan met het onderzoek. Daarnaast moet de informatie die wordt opgevraagd relevant zijn. De belastingdienst mag geen vragen stellen waarvan de kans klein is dat ze relevante informatie opleveren.  Als snel duidelijk is dat een bedrijf de aangiften en administratie goed op orde heeft, dan zal een boekenonderzoek snel kunnen worden afgerond. Komt er meer bij kijken omdat zaken niet op orde lijken, dan kan het langer duren.

Wat zijn de regels bij een boekenonderzoek?

Het boekenonderzoek kent enkele hoofdregels. Zo moet je jouw administratie 7 jaar bewaren. De statuten moet je vanzelfsprekend altijd bewaren. Daarnaast moet je als ondernemer altijd meewerken met het boekenonderzoek. Niet meewerken kan serieuze gevolgen hebben en ook een boete opleveren.

Wat zijn je rechten?

De wet zegt niets over het boekenonderzoek. Althans, het geeft geen rechten, maar legt de belastingdienst wel beperkingen op die je kunt zien als rechten van de ondernemer. Zo moet de belastinginspecteur zich houden aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. De formele beginselen zijn:

  • Legaliteitsbeginsel
  • Zorgvuldigheidsbeginsel
  • Motiveringsbeginsel
  • Rechtszekerheidsbeginsel
  • Verbod op détournement de procédure
  • Vertrouwensbeginsel

Het vertrouwensbeginsel is bijvoorbeeld een situatie waarbij eerder goedkeuring is gegeven door de belastingdienst toen over een onderwerp vragen werden gesteld. Heeft de belastingdienst nu weer twijfels, dan kun je verwijzen naar de eerdere vragen daarover en de conclusie die toen is getrokken. De belastinginspecteur moet zich hier dan bij neerleggen.